Sa rehabilitacijom kod MS treba početi po saznanju dijagnoze, i onda kada simptomi još nisu razvijeni. Objašnjavamo zašto.
Multipla skleroza je hronično progresivno demijelinizaciono oboljenje centralnog nervnog sistema. Postoje različite pretpostavke o uzroku — od virusne, preko genetske i vaskularne, do autoimune etiologije. Statistički se prvi put javlja u mladom i srednjem životnom dobu i zastupljenija je u ženskoj populaciji.
Pored te definicije, multipla skleroza je oboljenje koje utiče na sve sfere pacijentovog života i zahteva multidisciplinarni pristup usmeren ka pacijentu kao motorno-psiho-socijalnoj celini.
Šta se dešava u tkivu
Hronična demijelinizacija ogleda se u formiranju plak struktura — zona u kojima je došlo do povlačenja mijelinskih ovojnica. Mijelin, grubo rečeno, sprečava nekontrolisano širenje elektro-nervnog impulsa. Demijelinizovane zone ponašaju se kao čvorišta kroz koja uređen signal ne prolazi.
Klinička slika
Zone demijelinizacije mogu se javiti bilo gde u velikom mozgu, malom mozgu, produženoj i kičmenoj moždini, i mogu zahvatiti senzorne i motorne puteve. Grubo razlikujemo dominantno senzorni tip — sa promenama u vidnom polju ili osećaju kože — i dominantno motorni tip, kod kojeg su prvi simptomi rano zamaranje, slabija kontrola hoda i finijih pokreta ruke.
Po toku razlikujemo brzu progresiju i relapsno-remitentni oblik, koji se odvija kroz smenu faza poboljšanja i pogoršanja.
Zašto rani početak menja sve
Rehabilitacija pacijenata obolelih od multiple skleroze je trajan proces. Sa njom je potrebno započeti odmah po saznanju dijagnoze, i onda kada simptomi još uvek nisu razvijeni.
Ranim početkom omogućava se preventiva i dugoročno održavanje najvažnijih motornih obrazaca. Očuvanje obrasca samostalnog hoda i pravovremeno uvežbavanje pravilnih obrazaca kompenzacije sprečiće nastanak koštano-zglobnih bolnih stanja i održati autonomiju pacijenta u hodu do iskorišćenja njegovih maksimalnih potencijala.
I kod uznapredovale kliničke slike, uz adekvatno doziranje kineziterapije, moguća je restitucija određenih funkcija i poboljšanje čak i preko očekivanih nivoa.
Ovaj tekst je informativnog karaktera i ne zamenjuje pregled kod lekara ili fizioterapeuta. Za procenu vašeg konkretnog stanja zakažite pregled.
